Нұрлан Әбдіров ҚР Президентінің кезектен тыс 

сайлауын дайындау және өткізу мәселелері бойынша 

Павлодар және Ақмола облыстарында болды

Ағымдағы жылдың 5 қарашасында Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Нұрлан Әбдіров 2022 жылғы 20 қарашаға тағайындалған Қазақстан Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауын дайындау және өткізу мәселелері бойынша Павлодар және Ақмола облыстарының аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларына инспекциялық сапармен барды. 

Атап айтқанда, ол Павлодар облысының Бесқауғ және Шідерті ауылдарындағы, сондай-ақ Ақмола облысының Малтабар және Ерейментау қалаларындағы бес сайлау учаскесінде болды. Сапар барысында Орталық сайлау комиссиясының басшысы аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларының мүшелерімен, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдардың өкілдерімен жалпыхалықтық дауыс беруді дайындау және өткізу мәселелері бойынша кездесулер өткізді. Кездесулерге барлығы 80-нен астам адам қатысты. 

Уәкілетті мемлекеттік органдар мен сайлау комиссияларының мүшелері ОСК төрағасына өңірлерде сайлаушылар тізімдері бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар, сайлауды ұйымдастырушылық, материалдық-техникалық қамтамасыз ету, мүгедек азаматтар үшін сайлау учаскелерінің физикалық қолжетімділігі үшін қажетті жағдайлар жасау, сайлау бюллетеньдерін күзету және уақтылы жеткізу және т. б. туралы баяндады. 

Мәселен, Павлодар облысының АСК төрағасы Гүлнар Аманжолова өз баяндамасында Павлодар облысы бойынша сайлаушылар тізіміне 510847 азамат енгізілгенін хабарлады. 30 қазанда сайлаушылар тізімі акт бойынша өңірдің барлық сайлау учаскелеріне берілді, ал 4 қарашадан бастап олар сайлаушыларға танысуға ұсынылды. Ол сондай-ақ сайлау учаскелеріне 5109 сырттай куәлікті дайындау және беру туралы хабардар етті. Ақпараттық қамтамасыз ету шеңберінде сайлаушылардың мекенжайлары бойынша уақтылы жеткізілетін 409820 шақырулар мен плакаттар дайындалып, орналастырылды. Дауыс беру күні 225 сайлау учаскесінде азаматтарды тіркеуді тексеру бойынша сервис, ал Мобильдік ХҚКО-лардың 6 жұмысы ұйымдастырылады. Бекітілген кестеге сәйкес сайлау комиссияларының мүшелерін оқыту бойынша жұмыс жалғасуда. 

Бесқауға а. учаскелік сайлау комиссиясының төрағасы Айсұлу Әбішева өз ауылындағы сайлаушылар тізімінде мүгедектігі бар адамдар жоқ екенін, бірақ соған қарамастан сайлау учаскесінде басқа өңірлерден келген азаматтар оларға есептен шығару куәліктері бойынша жүгінген жағдайда МБА дауыс беруі үшін барлық жағдайлар жасалғанын хабарлады. Шідерті ауылында сайлаушылар тізіміне сайлау учаскесінде дауыс беруге қажетті жағдайлар жасалған 10 мүгедек адам енгізілді, атап айтқанда: дауыс беруге арналған үй-жай ғимараттың бірінші қабатында орналастырылды, ғимаратқа кіре берісте тірек функциялары бұзылған сайлаушылардың қолжетімділігін ескере отырып, жасырын дауыс беруге арналған тұтқалар, пандус, үй - жайда-кабиналар көзделген- қозғалтқыш аппараты, оның ішінде кресло-арбаларды пайдаланатындар, қосымша жарықтандыру, лупа және т. б. бар. Нұрлан Әбдіров еліміздегі дауыс беруге арналған барлық 10101 учаске Брайль шрифтімен арнайы трафареттермен қамтамасыз етілетінін ерекше атап өтті. 

ОСК төрағасы Екібастұз қаласы әкімінің назарын дауыс беру күні қолайсыз ауа-райы жағдайында (қар, көктайғақ және т.б.) азаматтарға дауыс беру үшін жағдай жасау қажеттілігіне назар аударды. 

Ақмола облысының АСК төрағасы Манарбек Сәдуов Ақмола облысы бойынша сайлаушылар тізіміне 517031 азамат енгізілгенін баяндады. Мұнда да 30 қазанда сайлаушылардың тізімдері акт бойынша сайлау учаскелеріне берілді және 4 қарашадан бастап сайлаушыларға танысуға ұсынылды. Облыстық АСК 5170 есептен шығару куәлігі дайындалып, сайлау учаскелеріне берілді. Ақпараттық қамтамасыз ету шеңберінде 345100 шақыру мен плакаттар дайындалып, орналастырылды, олар алдағы күндері сайлаушылардың мекенжайлары бойынша жеткізілетін болады. Дауыс беру күні 173 сайлау учаскесінде азаматтарды тіркеуді тексеру бойынша сервис, ал Мобильдік ХҚКО-лардың 5 жұмысы ұйымдастырылады. Сайлау комиссияларының мүшелерін оқыту бойынша жұмыс бекітілген кесте бойынша жүргізіледі. 

Инспекциялық сапар аясында Нұрлан Әбдіров комиссия мүшелерінің назарын дауыс беруге арналған үй-жайлардың тек сайлаушылар үшін ғана емес, байқаушылар, сенім білдірілген адамдар және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері үшін де қолжетімділігі мен ыңғайлылығын қамтамасыз ету қажеттігіне аударды. Сайлауды ұйымдастыру және өткізу мақсатында қолданыстағы заңнаманың талаптарына қатаң сәйкес дауыс беруге арналған жекелеген үй-жайларды сол сайлау учаскесі шегінде сайлау процесінің барлық қатысушылары үшін неғұрлым кең және ыңғайлы үй-жайларға ауыстыру туралы шешімдер қабылданды. ОСК төрағасының ескертулері сол жерде жойылды. 

Сапар барысында ОСК төрағасы сайлаушыларға тізімдерде өздерін тексеруге мүмкіндік беретін онлайн-сервистердің жұмысын тексерді, сондай-ақ сайлау комиссиялары мүшелерін электоралдық оқыту нәтижелерімен танысты. 

Өткізілген кездесулердің қорытындысы бойынша Нұрлан Әбдіров аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларының төрағаларына учаскелерді ақпараттық-техникалық жарақтандыру, олардың азаматтар үшін, оның ішінде мүгедектігі бар адамдар үшін қолжетімділігі мен ыңғайлылығы, дауыс беру күні тиімді байқау үшін жағдайларды қамтамасыз ету жөнінде бірқатар нақты тапсырмалар берді. Осы мәселелердің барлығы Орталық сайлау комиссиясының алдағы отырыстарында талқыланатын болады.